در صنعت خودروسازی اروپا، انتظارات مرتبط با پایداری دیگر تنها به تعهدات شرکتی محدود نمی‌شود و به سمت داده‌های قابل‌اعتمادتر در سطح محصول و قطعه حرکت کرده است. ردپای کربن محصول (PCF) در مرکز این تحول قرار دارد و میزان انتشار کربن ایجادشده در سراسر فرآیند تولید، از تأمین مواد اولیه تا ساخت محصول را اندازه‌گیری می‌کند.

خودروسازان بزرگ در سال‌های اخیر سیاست‌ها و فرآیندهای خود را تقویت کرده‌اند و داده‌های استانداردشده PCF را به بخشی از فرآیند انتخاب تأمین‌کنندگان و همکاری با آن‌ها تبدیل کرده‌اند. در شرکت ال‌جی الکترونیکس، این روند به‌عنوان نشانه‌ای دیده می‌شود که داده‌های PCF به‌زودی به یک استاندارد فراگیر در صنعت تبدیل خواهند شد و نقش مهمی در رقابت‌پذیری تأمین‌کنندگان ایفا خواهند کرد.

قوانین متعدد، یک الزام روشن: همه‌چیز را با داده توضیح دهید

سیاست‌های محیط‌زیستی و اقلیمی اتحادیه اروپا به‌تدریج از اهداف کلی به سمت الزامات قانونی الزام‌آورتر حرکت کرده‌اند. «توافق سبز اروپا» مسیر بلندمدت ایجاد اقتصادی پایدارتر در اروپا را تعیین کرده است.

این مسیر به مجموعه‌ای از ابتکارات قانونی منجر شده است؛ از جمله بسته قانونی Fit for 55، مقررات باتری اتحادیه اروپا (EUBR)، مقررات طراحی پایدار محصولات (ESPR) و دستورالعمل گزارش‌دهی پایداری شرکتی (CSRD). هرچند این مقررات از نظر دامنه و تمرکز متفاوت هستند، اما همگی یک انتظار مشترک را در صنایع مختلف ایجاد می‌کنند: شرکت‌ها باید بتوانند داده‌های ردپای کربن محصول را در سطح سازمانی و محصولی مدیریت، تشریح و تبادل کنند.

این تغییر تنها به شرکت‌های مستقر در اتحادیه اروپا محدود نیست. از سال ۲۰۲۶، برخی محصولات صادراتی به اتحادیه اروپا از جمله فولاد، آلومینیوم، سیمان، کود شیمیایی، برق و هیدروژن مشمول سازوکار تعدیل کربن مرزی (CBAM) شده‌اند. واردکنندگان باید بر اساس میزان انتشار کربن تولید، گواهی‌های CBAM را خریداری و ارائه کنند. در نتیجه، داده‌های کربنی دیگر صرفاً اطلاعاتی برای گزارش‌دهی نیستند، بلکه به عاملی تبدیل شده‌اند که مستقیماً بر شرایط معاملات و هزینه‌ها تأثیر می‌گذارد.

در صنعت خودرو، ارقام مربوط به هر محصول اکنون باید با داده‌های متصل در سراسر زنجیره تأمین، از مواد اولیه تا قطعات و خودروهای نهایی پشتیبانی شوند. این ساختار از طریق «گذرنامه دیجیتال محصول» (DPP) شکل می‌گیرد؛ گذرنامه‌ای الکترونیکی که داده‌های PCF را در سطح محصول نگهداری می‌کند. این سازوکار از سال ۲۰۲۷ برای باتری‌ها آغاز می‌شود و به‌تدریج برای کالاهای صادراتی مهم مانند منسوجات و محصولات الکترونیکی اجباری خواهد شد. به این ترتیب، پایداری از یک ادعا به موضوعی تبدیل می‌شود که شرکت‌ها باید آن را با داده اثبات کنند.

داده‌های ردپای کربن محصول فراتر از یک عدد در گزارش‌ها

همزمان با توسعه قوانین مرتبط با PCF در اتحادیه اروپا و گسترش نوآوری‌های تولیدی به‌ویژه در چارچوب صنعت 4.0، داده‌های ردپای کربن محصول به اطلاعات عملیاتی تبدیل می‌شوند که در سیستم‌های تولید و زنجیره تأمین جریان دارند، نه اینکه صرفاً در گزارش‌ها باقی بمانند.

به همین دلیل، فضاهای داده، استانداردسازی و قابلیت همکاری به عناصر کلیدی مدیریت آینده PCF تبدیل شده‌اند. این رویکرد به شرکت‌ها اجازه می‌دهد به‌جای اتکا به محاسبات جداگانه پس از تولید، داده‌ها را از طریق سیستم‌های مشترک تولید و تبادل کنند.

در چنین شرایطی، داده‌های PCF در حال تبدیل شدن به ابزاری تجاری هستند که می‌تواند از تصمیم‌گیری‌های روزمره در حوزه بهبود فرآیندها، انتخاب مواد اولیه و مقایسه تأمین‌کنندگان پشتیبانی کند. با تغییر فرآیندهای تولید، شرکت‌ها باید به‌صورت مستمر مشخص کنند داده‌ها چه زمانی، در کجا و تحت چه شرایطی تولید شده‌اند و چگونه می‌توان اعتبار آن‌ها را تأیید کرد.

چالش واقعی محاسبه نیست، اثبات است

ال‌جی به این نتیجه رسید که مشکل اصلی در محاسبه اطلاعات PCF نیست. چالش واقعی، تضمین منشأ و قابلیت اعتماد داده‌هاست؛ موضوعی که به شواهد، قابلیت ردیابی و اتصال داده‌ها نیاز دارد.

بخش زیادی از ارقام PCF همچنان بر داده‌های ثانویه مبتنی بر میانگین‌های صنعتی متکی هستند، نه داده‌های اولیه‌ای که مستقیماً از سایت‌های واقعی تولید به دست می‌آیند. در نتیجه، بهبودهای فرآیندی ممکن است سریع منعکس نشوند، ممیزی‌های مشتریان به توضیحات بیشتری نیاز داشته باشند، مقایسه تأمین‌کنندگان دشوارتر شود. در چنین شرایطی، PCF بیشتر به عددی برای توضیح دادن تبدیل می‌شود تا ابزاری برای تصمیم‌گیری.

برخی خودروسازان اروپایی هم‌اکنون تبادل داده‌های PCF را در زنجیره تأمین خود آزمایش می‌کنند، اما میزان آمادگی تأمین‌کنندگان سطوح پایین‌تر متفاوت است. بسیاری از آن‌ها هنوز سیستم‌ها، تجربه یا استانداردهای داخلی لازم برای مدیریت و تبادل داده‌های کربنی در سطح محصول را در اختیار ندارند. این موضوع شکافی میان الزامات سریع خودروسازان و آمادگی واقعی زنجیره تأمین ایجاد کرده است.

در چنین فضایی، تأمین‌کنندگان رده اول یا Tier 1 نقش مهمی در اتصال نیازهای خودروسازان به عملیات واقعی زنجیره تأمین ایفا می‌کنند. ال‌جی نیز دریافت که انتظارات خودروسازان اروپایی باید به قابلیت‌های عملیاتی پیشگیرانه تبدیل شوند، فارغ از تفاوت‌های منطقه‌ای در سطح آمادگی.

تبادل داده‌های ردپای کربن محصول با Catena-X در عمل

ال‌جی از ماه مه ۲۰۲۶ پروژه‌ای آزمایشی را آغاز کرده است که بر اساس شرایط واقعی عملیاتی طراحی شده و هدف آن تبادل داده‌های PCF در یک زنجیره تأمین متصل خودرویی است. در این پروژه، شرکت LG Chem در بخش مواد اولیه، شرکت‌های New Material Industry و Shinsung Autotech در بخش فرآوری، LG Vehicle Solution Company در بخش قطعات خودرو و شرکت KG Mobility (KGM) به‌عنوان خودروساز حضور دارند.

چارچوب داده‌ای این پروژه بر پایه Catena-X بنا شده است؛ نخستین اکوسیستم داده باز و مشارکتی جهان که به‌طور اختصاصی برای صنعت جهانی خودرو طراحی شده است. این پلتفرم بر اصول کلیدی قابلیت همکاری، هویت دیجیتال قابل اعتماد، حاکمیت داده توسط مالک و مدیریت مشترک استوار است تا تبادل امن، استاندارد و مستقل داده‌ها را در سراسر زنجیره ارزش ممکن کند.

Catena-X به شرکت‌های عضو اجازه می‌دهد ضمن حفاظت از اطلاعات حساس تجاری، داده‌های ضروری برای انطباق با مقررات و انجام معاملات تجاری، از جمله داده‌های انتشار کربن را به اشتراک بگذارند. این پلتفرم با ارائه استانداردها و زیرساخت مشترک، پیچیدگی‌ها را کاهش می‌دهد، هزینه‌ها را پایین می‌آورد و همکاری در مقیاس بزرگ را تسهیل می‌کند.

پروژه آزمایشی ال‌جی بر اتصال داده‌های واقعی تولید در سراسر زنجیره تأمین بر اساس قوانین استاندارد جهانی Catena-X متمرکز است. استفاده از داده‌های واقعی به‌جای میانگین‌ها یا برآوردها به مدیریت سازگارتر و قابل‌اعتمادتر اطلاعات کمک می‌کند؛ به‌ویژه در شرایطی که الزامات اتحادیه اروپا برای افشای PCF و انتشارهای Scope 3 به‌طور مستمر در حال توسعه است.

با این حال، پیاده‌سازی اتصال مبتنی بر فضای داده در محیط واقعی زنجیره تأمین می‌تواند پیچیده باشد. هر یک از شرکت‌های حاضر در پروژه از سیستم‌ها و روش‌های مدیریت داده متفاوتی استفاده می‌کنند.

شرکت Glassdome که در مدیریت داده‌های کربنی تخصص دارد، برای کاهش این تفاوت‌ها و تسهیل یکپارچه‌سازی به پروژه پیوسته است. این شرکت داده‌های اندازه‌گیری‌شده در هر مرحله از زنجیره تأمین را جمع‌آوری می‌کند، آن‌ها را به داده‌های PCF منطبق با قوانین Catena-X تبدیل می‌کند و در عین حفظ مالکیت داده‌ها توسط شرکت‌ها، امکان تبادل ایمن اطلاعات ضروری را فراهم می‌سازد.

در این ساختار، داده‌های ردپای کربن محصول به اطلاعات عملیاتی متصل به فرآیندهای واقعی و تصمیم‌گیری‌های تجاری تبدیل می‌شوند.

آن‌هایی که زودتر آماده شوند، سرعت بازار را تعیین می‌کنند

با ادغام تبادل داده‌های پایداری در فعالیت‌های روزمره صنعت خودرو، تجربه عملی در استفاده از پلتفرم‌های داده مشترک به یکی از مهم‌ترین عوامل آمادگی سازمان‌ها تبدیل خواهد شد.

رویکرد ال‌جی بر سازگاری زودهنگام با نیازهای مشتریان و شرایط واقعی عملیاتی استوار است. این رویکرد به کاهش عدم قطعیت، تقویت همکاری‌ها و ایجاد استانداردی مشترک برای پیشرفت در سراسر زنجیره تأمین کمک می‌کند.

برای یک تأمین‌کننده فعال Tier 1 مانند ال‌جی، این روند در آینده نزدیک فرصت‌های متعددی ایجاد خواهد کرد تا نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش شکاف آمادگی میان بازیگران مختلف اکوسیستم خودرو ایفا کند.

جمع‌بندی

ردپای کربن محصول دیگر صرفاً یک شاخص گزارش‌دهی نیست. با توسعه مقررات اتحادیه اروپا و گسترش اکوسیستم‌هایی مانند Catena-X، شرکت‌ها باید بتوانند داده‌های کربنی خود را به‌صورت شفاف، قابل ردیابی و قابل تأیید ارائه کنند. اقدام پیشگامانه ال‌جی نشان می‌دهد آینده رقابت در صنعت خودرو نه‌تنها به تولید محصولات بهتر، بلکه به مدیریت هوشمند داده‌های پایداری نیز وابسته خواهد بود.